Offline Map Mode Aprs TX ve RX kurulumu

TA2EIA

Arkadaşlar merhaba, dilim ve elim döndüğünce APRS yi offline mod ta çalıştırmak için sunum hazırlamaya çalıştım. Aşağıda yazacağım anlatımda eksik ya da yanlış biryer olduğunu tespit ederseniz uyarmaktan çekinmeyiniz. Sonuçta hepimiz bildiklerimizi anamızın karnında öğrenmedik.

Öncelikle APRS nedir, nerelerde ne amaçla kullanılır bunlara değinmek istiyorum. Aşağıdaki anlatımda başka sitelerden alıntılarımda olacak. Bu sunumda APRS kullanımı için mutlaka Amatör Telsizci Belgenizin, çağrı işaretinizin olması gerekiyor. APRS sistemi Avrupa ve Türkiye de 144.800 MHZ frekansında kullanılmaktadır.

APRS tam olarak ne demek?

APRS ingilizcedeki “Automatic Packet Reporting System” kelimelerinin baş harflerinden oluşuyor. En önemli amacı da belli bir radyo/telsiz frekansı üzerinden çeşitli bilgilerin (konum, hava durumu, kısa mesaj, vs.) gibi bilgilerin belli bir veri formatında otomatik olarak iletilmesi/yayınlanması.

APRS ile ne tip bilgiler yayınlayabilirim?

GPS konumu, sıcaklık, nem, yükseklik, voltaj, vs. gibi dilediğiniz verileri yollayabilirsiniz. Hatta dilerseniz çok uzun olmayan mesaj/yorum da paylaşabilirsiniz. Önemli olan APRS sisteminin izin verdiği toplam veri miktarını geçmemektir.

Konum yollamam şart mı?

Her ne kadar usta amatör telsizciler APRS’in “Araç Takip Sistemi” olarak adlandırılmasına karşı çıksa da APRS’in temel amacı kullanıcıların harita üzerinde kendilerinin veya araçlarının konumlarını paylaşmalarıdır. Fakat bunun yanında “telemetry” diye adlandırılan sıcaklık, yükseklik, nem, voltaj, vs. gibi veriler de paylaşılmaktadır.

APRS’i kimler kullanabilir?

APRS yayınlarında genelde 2 metre bandındaki VHF frekansları kullanıldığından bu frekanslarda ancak Amatör Telsizciler yayın yapabilir. Dolayısıyla sadece gerekli lisansa sahip olan kişiler APRS teknolojisini kullanabilir.

Amatör Telsiz Lisansı olmadan APRS kullanamaz mıyım?

Kesinlikle hayır. Bu çok ciddi bir suçtur ve yakalanırsanız ciddi cezai müeyyidelerle karşı karşıya kalabilirsiniz. APRS kullanabilmek için Amatör Telsizci Lisansı aldığınızda size özel olarak verilen bir çağrı kodunu (call sign) kullanmak zorundasınız ve başkasına ait çağrı kodu veya uydurma çağrı kodları kullanmak da ciddi suçtur.

APRS yayını yapmak için ne gibi cihazlar kullanmam gerekir?

 

Yeni nesil lisanslı telsizlerin çoğunda artık APRS yayın yapma özelliği bulunmaktadır. Hatta sadece APRS yayını yapan cihazlar da satılmaktadır. Ayrıca elektronik devrelerle uğraşan hobiciler için de APRS frekansında çalışan modüller satılmaktadır.

Peki bu APRS yayınlarını kimler dinliyor ? Ayrıca bir cihaz almam gerekir mi yayınları dinlemek için?

 

Hayır almanız gerekmez. Dünya üzerindeki bazı amatör telsizciler evlerinin ya da işyerlerinin çatılarına yerleştirdikleri anten ve çeşitli cihaz/yazılımlarla (iGate veya Digipeater) bu APRS yayınlarını/verilerini dinleyip APRS-IS sistemine, yani internet ortamına taşırlar. http://status.aprs2.net adresinden görüleceği üzerine yine gönüllülerin kurduğu sunucular üzerinde bu veriler saklanır ve internet üzerinden yayınlanır.

Digipeater ile iGate’in farkı nedir?

 

Digipeater en basit anlatımla duyduğu/aldığı paketi bir süre sonra tekrar yayınlayan istasyondur. Genelde bu istasyonların çok kuvvetli alıcı ve verici antenleri olur. Yani bir cihazdan çıkan herhangi bir APRS paketi bir iGate’e direkt ulaşamıyorsa ama bir digipeater’a ulaşabiliyorsa, o zaman digipeater bu paketi daha güçlü bir şekilde tekrar yayınlayarak diğer istasyonlara ve muhtemelen bir iGate’e ulaştıracaktır. (Yerdeki güçsüz bir vericinin sinyalinin iGate’e ulaşabilmesi için digipeater’lar çok önemlidir, fakat havada o kadar önemli değil.)

iGate ise duyduğu paketi tekrar yayınlamadan direkt APRS-IS‘e, yani internete ulaştıran istasyondur.

Nereden görebilirim APRS’e gönderdiğim verileri?

 

APRS verilerini görmek için aslında çok sayıda site var ama en başarılısı ve popüler olanı aprs.fi ‘dir. Bu sitedeki harita üzerindeki en güncel APRS paketlerini görebilirsiniz. Belli bir süre geriye giderek de eski verileri görebilirsiniz.

Ne güzelmiş, ücretsiz mi peki APRS kullanımı ?

 

Evet ücretsiz, zaten ücretli olamaz çünkü Amatör Telsizcilik Lisansı ile ticari faaliyet yürütülemez.

Dilediğim sıklıkta ve sayıda APRS paket yayınlayabilir miyim?

 

İstediğiniz kadar yayınlayabilirsiniz ama paketlerin arasında mutlaka en az 1 dakika olmalıdır. Eğer daha sık yollarsanız APRS sistemini çok meşgul edersiniz ve başkalarının paketleri ulaşamaz. Çünkü her yerde çok sayıda digipeater ve iGate bulunmamaktadır. Her Amatör Telsizci sürekli çok sık (örneğin 2-3 saniyede bir) yayın yapsaydı o zaman bir çok paket alınamazdı. Unutmayın bu faaliyetler hep sınırlı sayıdaki gönüllüler tarafından yapılmaktadır.

Şifreli veya özel mesaj yollayabiliyor muyuz APRS üzerinden?

 

Kesinlikle hayır. Amatör Telsizcilik Lisansı kesinlikle şifreli yayın yapmaya izin vermiyor. Yayınlar herkes tarafından görülebilir ve okunabilir olmalı. Fakat bir pakette gönderilebilecek veri miktarını arttırma adına herkes tarafından bilinen sıkıştırma veya encoding algoritmaları kullanılabilir.

aprs.fi’de bazı isimlerin yanında 9, 11, 12, vs. gibi numalar var. Bunlar neyi ifade ediyor ve neye göre belirleniyor?

 

Amatör Telsizcilerin birden fazla cihazla APRS üzerinden yayın yapma potansiyeli gözününde bulundurularak bu cihazların biri birine karışmaması için CALLSIGN-9, CALLSIGN-10 gibi çağrı kodlarının sonuna 1’den 15’e kadar SSID diye adlandırılan numaralar ekleme imkanı verilmiştir. Bu zorunlu değildir ama birden fazla cihaz kullanıldığında şarttır yoksa veriler karışır.

Her ne kadar SSID kullanımı konusunda http://www.aprs.org/aprs11/SSIDs.txt adresindeki gibi bir standart oluşturulmaya çalışılsa da dilediğiniz gibi kullanabilirsiniz.

Bir de farklı semboller oluyor balon, araba, ev, vs. gibi. Bunlar da otomatik mi geliyor?

 

Hayır onlar da otomatik değil. Biz yolluyoruz APRS paketini gönderirken. http://www.aprs.org/symbols/symbols-new.txt adresinde detaylı anlatıldığı gibi her bir sembole karşılık gelen 2 karakterlik veri yollanıyor. Örneğin balon için “/O” araba için “/>” yollanıyor. Bu sembolleri de istediğimiz gibi kullanabiliyoruz.

APRS yayını için tam olarak hangi frekansı kullanmamız gerekiyor ?

 

APRS yayınları 2 metre bandı kullanılarak yapılan VHF yayınlardır. APRS paket yapısı (AX.25) her ne kadar standart olsa da, maalesef APRS yayınlarında kullanılan frekanslar tüm dünyada aynı değil. Örneğin Türkiye’de ve Avrupa’da 144.800 MHz’de, Amerika’da ise 144.390 MHz’de yayın yapılıyor. Dolayısıyla her ülkedeki alıcılar da (iGate ve Digipeater) kendi ülkelerinde yaygın olarak kullanılan frekansları dinliyorlar.

APRS için gerekli olan ön bilgilendirmeyi yaptığımıza göre Offline kurulum için devam edebiliriz.

Burada anlatılanlar tamamiyle denenmiş ve halen evde masamın üzerinde çalışıyor.

Dip Not; Bu anlatım Android telefonlar için geçerlidir. Şema iphone’a da uyumlu fakat elimde iphone olmadığı için deneyemedim.

TA2EIA mandal boşluğu

Gerekli olan ekipmanlar;

  1. Kullanmakta olduğunuz yada yedeğinizde duran kullanmadığınız çalışan bir telefon. Konum tespiti ve konumunuzu havaya gönderebilmek için Telefonda GPS modülü olmak zorunda.

Anlatımda kullanacağımız telefonun 3,5 mm kulaklık çıkışı olması gerekmektedir. Bluetooth için daha sonra anlatım yapacağım.  ( Ben denemelerimde Samsung Note 3 Telefon kullandım. Sizde herhangi 3,5mm çıkışlı telefon kullanabilirsiniz. )

  • Hem mikrofon girişi hemde kulaklık çıkışı olan ve VHF frekanslarında çalışabilen sabit yada mobil telsiz. Ben denemelerimde Baofeng marka UV-5R model telsiz kullandım. Verimli olması açısından Stok anten değilde NL-771 tipi kırbaç dediğimiz anten kullandım.
  • Eğer kullandığınız telsize göre hazır APRS kablonuz ( https://www.amazon.in/APRS-K1-Interface-BaoFeng-APRSDroid-Compatible/dp/B01LMIBAZW ) yok ise kablonuzu kendiniz yapmak durumundasınız.

Elimde hazır kablom var diyorsanız lütfen adım 6 ya geçiniz.

Benim elimde hazır kablom olmadığı için kendim yapmak durumunda kaldım. Sizde kendiniz yapacaksanız lütfen aşağıdaki yönergeleri izleyin.

Bir adet 4 pole 3,5mm jack.  4 pole’ün amacı mikrofon girişinide kullanmak zorunda olduğumuzdan dolayı (RX esnasında). Bu jack ta 4 uç bulunmaktadır. Right canlı, Left canlı, Mic. Canlı ve ortak Şase olarak.  Elinizde 4 pole jack yok ise eski kullanmadığınız 4 uçlu herhangi bir kulaklığın kablosunu kesip kullanabilirsiniz. Benim elimde eski telefonlardan kalma orjinal 4-5 adet sıfır kulaklık vardı fakat Hanım benden habersiz “zaten kullanmıyorsun” diye çöpe atmış J Bende PS4 Pronun kulaklığının kablosunu kesip kullandım. Sony beni affetsin.

İkinci resimde kesilecek bölümü çok kısa yerden işaretledim ama siz daha uzun tarafından kesip kullanabilirsiniz.

  • 3. Kısım da kesilen kablo aşağıda kullanacağımız devrenin “iphone” yazan tarafına gelecek.

Şemayı, daha anlaşılabilir olması için tekrardan düzenledim. Aşağıda görebilirsiniz.                   ( Jacklar eklendi )

  • 3. Kısımda bahsetmiş olduğum hazır APRS kablosu var ise adım 6 ya geçebilirsiniz.

Hazır kablonuz yok ise aşağıdaki yönergeleri izleyiniz.

Bir adet 3,5 mm jack ve bir adet 2,5 mm jack’a ihtiyacınız olacak. Elimde bu jacklardan olmadığından dolayı Baofeng UV-5R nin kutusundan çıkan kulaklıgın soketini kesip kullandım.

Bu soketten çıkan uçları multimetre vasıtasıyla pin to pin yaparak tespit edip 4. Kısımda görmüş olduğunuz şemada yazan BAOFENG3.5MIC ve BAOFENG2.5SPK yazan yere bağlamanız gerekmektedir.

Kabloyu kendiniz yapacaksanız kestiğiniz kabloların içinden çok ince bobin kablo çıkmaktadır. Bu bobinlerin üzeri sır ile kaplıdır. Bunu havya ile ısıtarak üzerindeki sırrı çözüp lehim yapmanız gerekmektedir. Aksi halde lehim tutmayacaktır.

Başka bir amatörün kendisine yapmış olduğu APRS kablosunu aşağıda görebilirsiniz. Ben denemelerimde örümcek ağı bağlantısı yaptım. Daha sonra delikli pertinaks’a geçirip üzerini makaronla kapladım.

Aşağıda görmüş olduğunuz fotoğraf benim yapmış olduğum APRS kablosudur.

Buraya kadar anlattıklarımı yaptıysanız artık programı indirip kurup deneme aşamalarına geçebiliriz.

TA2EIA mandal boşluğu

  • Telefonun hazırlanması

Buraya dikkat ederseniz APRS sistemini düzgün ve çok meşgul etmeden kullanmış olacaksınız.

Öncelikle yedek telefon kullanacaksanız temiz bir kurulum için telefonun formatlanması yönünde tavsiyemi belirtmek isterim. Şu anda kullanmakta olduğunuz mevcut telefonu da kullanabilirsiniz.

Yedek telefon kullanacaksanız format sonrası hiçbir gmail hesabı, sosyal medya hesabı vs girmeyiniz zaten gerekte yok çünkü internet olmayacak telefonda. Tüm bildirim sesleri, tuş sesleri, dokunma sesi, klavye tuş dokunma sesi kapalı konumda olsun. Sadece medya sesi açık ve maksimum seviyeye getirin.

Bunları söylememin sebebi telefondan çıkacak her ses Telsizin TX konumuna geçeceği ve 144.800 üzerinden havaya yayılacağı için APRS yayını hariç telefondan herhangi bir şekilde ses çıkmaması gerekmektedir.

Çünkü biliyorsunuz ki APRS yayını için ayrılmış 144.800 üzerinden alarm sesi vs

göndermek istemeyiz.

  • Offline kullanım için offline mod ta çalışan APK yı ve yine Offline kullanım için Türkiye haritasını indirmemiz gerekmekte.

Yedek telefonu APRS için kullacaksanız bir defaya mahsus ev yada işyerinizdeki Wifi ye bağlanıp yada telefona sim kart takıp internetten aşağıda anlatmış olduğum APK ve Türkiye haritasını indirmek için kullanabilirsiniz.

Kafa karışıklığı olmaması açısından APK ve Harita indirmesi bittikten sonra wifiyi kapatın yada taktığınız sim kartı çıkartın. Bunların haricinde PC, Laptop vasıtsıyla bu iki dosyayı indirip APRS için kullanacağınız telefonun içine kablo yardımıyla atabilirsiniz.

İndirme yönergeleri,

https://aprsdroid.org/osm/ adresine tıklayınız.

latest available OSM APK  yazan yere tıklarsanız offline kullanım için sunulan APK yi indirmeye başlayacaktır.

Programı hemen kurmayın. Ayarlar kısmına birazdan değineceğim.

Bir sonraki adım offline kullanım için Türkiye haritasını “how to” yazan yerin hemen altında bulunan  MapsForge ‘ a tıklayınız.

Daha sonra europe/ yazan yere tıklayarak Avrupa üzerinden bulunan tüm ülkelerin maplerinin sıralandığı sayfaya gelin.

Geldiğiniz sayfanın en altında turkey.map yazan yere tıklarsanız 213 MB lık Map dosyasını indirmeye başlayacaktır.  Bu anlatım hazırlandığı sırada ( 03.01.2020 ) Turkey.Map in son güncelleme tarihi olarak 2018-08-08 olarak yazmakta. Bunuda not olarak yazayım istedim.

Buraya çok dikkat çünkü en çok takıldığım yer burası oldu.

Telefonu kablo vasıtası ile PC ye bağlayın yada file manager gibi programlarla indirdiğiniz turkey.map in adını aprsdroid olarak değiştirin. Dosyasının gizli uzantısı zaten .map

Siz aprsdroid.map değilde sadece ismini aprsdroid olarak değiştirin.

Değiştirdiğiniz dosyayı telefonun ana dizinine taşıyın.

Ana dizin telefonu PC’ye bağlayıp bilgisayarıma tıkladığınızda göreceğiniz telefon sürücüsüne tıkladığınızda girdiğiniz ilk dizindir.

  • Programı kurup programa giriş yapın.
  1.  Program ayarları kısmı,
  • Çağrı işareti kısmına çağrı işaretinizi giriniz.
  • APRS-IS kayıt numarasına tıkladığınız sizi başka bir sayfaya yönlendirecek
  • Burada bir pass code oluşturmanız gerekmekte.
  • Ad ve soyad bilgilerinizi giriniz.
  • Çağrı işaretinizi giriniz
  • Grid meydanı kısmına “Easy QTH Locator” programını kullanarak vereceği kodu bu alana giriniz.
  • En son mail adresinizi girerek onaylayın.

Yazmış oldğunuz mail adresine bir bilgilendirme maili gelecek. Bu bilgilendirme mailinde gelecek günlerde passcode’unuzun geleceği yönünde bilgilendirme metni yazmakta.

Siz passcodunuzu beklemeden almak istiyorsanız (ki sizde böyle yapın) https://apps.magicbug.co.uk/passcode/ adresine girerek callsign ‘a çağrı işaretinizi yazarak passcodunuzu üretin.

  • Tekrardan programa dönüp passcodunuzu programa girin.
  • SSID kısmına hangi ne tür cihazla çıkış yapıyorsanız onu seçebilirsiniz. Benimki 7: El telsizi
  • APRS digi path kısmına aynen şu şekilde yazın; WIDE1-1,WIDE2-1
  • Bağlantı tercihleri kısmında ; Bağlantı protokolü: Audio (AFSK)

                                                    Ses çıkışı: Müzik

                                                    Frame Senkronizasyonu için prefix:  500

  • APRS simgesi olarak istediğiniz simgeyi seçmekte özgürsünüz. Burada seçeceğiniz simge arps.fi sitesinde gözükecektir. Ben APRS yi arabama koyacağım için araba simgesi seçtim.

Siz motorsiklette yada Jeep te kullanacaksanız ona göre seçim yapabilirsiniz.

  • Yorum alanı kısmı : Buraya ne yazarsanız aprs.fi sayfasında gözükecektir. Ben qrv olduğum frekansları ve Op. İbrahim olarak yazdım. Burası size kalmış isterseniz telefon numaranızıda ekleyebilirsiniz.
  • Konum ayarları : Konum bilgi kaynağı olarak SmartBeaconing ile pozisyon
  • Ekranı açık tut: ARPSdroid çalışıyorken ekranı kapatmamasını sağlıyor.
  • Diğer ayarlara değinmeyeceğim çünkü bende değiştirmedim.

Ayarlar kısmı bu kadardı. APRSdroid programında map’e tıkladığınızda Türkiye haritasını göremiyorsanız eğer Ayarlar kısmında “Harita dosyası adı” tıklayarak aprsdroid dosyasını göstermelisiniz.

  1.  Telsiz ayarları kısmı ,

Aprs sistemi Türkiye ve Avrupa ülkelerinde 144.800 mhz üzerinden alma ve gönderme yapar.

144.800 de shift ve tone değerleri yoktur.

Bundan ötürü telsizimizi ister manuel moda alıp 144.800 e ayarların isterseniz frekansa kanal atayıp Kanal ismine de APRS yazıp kanal modunda kullanın. Tercih size kalmış.

Telsiz menü ayarları,

  • Vox açık ve 2 konumuna getirin. Vox açık olduğu zaman mikrofon girişinden herhangi bir sinyal geldiğinde telsiz otomatik TX moduna geçip aldığı sinyali 144.800 üzerinden havaya verecektir.
  • SQL 1. Ben 1 de tutuyorum çünkü 1 değerinde sinyal alsa bile RX yapıp telefonuma iletsin. APRSdroid bu aldığı sinyali çözer çözemez beni ilgilendirmez 🙂

Tavsiyem VOX 2 – SQL 1

  • Telsiz ses çıkışı ne minimum olsun nede maksimum. Ben tam ortada bırakıyorum. En yüksekte bırakanlar da var. Siz deneme yanılma yolu ile istediğiniz değerde bırakabilirsiniz.
  1. Buraya kadar herşey tamam ise diğer adımlara geçebiliriz.
  • Telsizimizi kapatıyoruz.
  • Hazırladığımız jack ı telsizimize takıyoruz.
  • Telsizimizi tekrardan açıp daha önce tecrübe ettiğiniz ses seviyesine getiriyoruz.
  • Diğer ucu telefonumuza takıp telefondan GPS i açıyoruz ( program otomatik açmadı ise )

Bu sıralamayı sırasıyla yaparsanız telefonunuz taktığınız jack ı mikrofonlu kulaklık olarak görecektir. Belki başka telefonlarda böyle değil ama en azından benim telefonda sıralama bu şekilde J

  1. Programdan izlemeyi başlat derseniz 144.800 üzerinden aldığı sinyalleri telefona aktarıp map üzerinden istasyonu yada istasyonları görebilirsiniz. ( Hemen göremeyebilirsiniz. Biraz beklemeniz gerekmekte. Sizin konumunuz yada havada APRS sinyali olup olmadığı bu durumu çok etkiler.)
  1. Konum gönder’e tıklarsanız 144.800 üzerinden sizin gps konumunuzu TX yapacaktır. Yaptığınız TX ‘in ilk ulaşacağı yer yine sizin gibi bir istasyon yada digi peater yada iGate olabilir.

Digipeater ‘a ulaşan sinyal iGate e daha kolay ulaşacaktır. Yada sizin sinyaliniz direkt iGate’e de ulaşmış olabilir. ( iGate yakınlığı , sizin çıkış gücünüz , aradaki tekrarlayıcılar , hava faktörü, bunların hepsi birer değişken )

iGate’e ulaşan her sinyal aprs.fi sunucusuna basılır. ( Hem sizin hemde diğer istasyonların sinyali)

Test için internet bağlantısı olan laptop, pc, telefon, tablet,macbook vs üzerinden aprs.fi üzerinden kontrolünü yapabilirsiniz.

  1. 144.800 üzerinden alınan her RX telsiz ve kablo üzerinden telefona aktarılır. APRSdroid çözümler ve map’e aktarır. Sizde Map üzerinden istasyon bilgisi , hız, konum, istasyon yorumu, hangi tür istasyon olduğu, kimin tarafından tekrarlandığı vs gibi bilgileri istasyon üzerine tıklayarak görebilirsiniz.
  1. Yine program üzerinden günlüğe tıklayarak alınan ve verilen sinyalleri istasyon bilgisini kimin tarafından tekrarlandığı gibi bilgileri görebilirsiniz.
  1. Program ilk açılıştan sonra her 20 dakikada bir sizin konumunuzu göndermektedir. Bunun ayarını bulamadım. Belki programla oynamalar yapılabilir. Bu tabiki daha sonraki iş.

Benim havadan yada digipeater vasıtası ile havadan almış olduğum sinyalleri aşağıdaki fotoğraflardan görebilirsiniz. Neden digipeater dedim çünkü Samsundan gelen sinyali bana Gölcük istasyonu tekrarlayıp vermiş. Bunuda APRSdroid vasıtası ile görebilirsiniz.

Bunun haricinde yine bu program üzerinden çağrı işaretini ve -? ( soru işareti gelen yere istasyonun rakamı gelecek Örn: TA2EIA-9 ) yazarak karşılıklı mesajlaşabilirsiniz.

Arkadaşlar başta da yazdığım gibi bildiğim kadarını yazmaya sizlere yardımcı olmaya çalıştım.

Düzeltilmesi gereken bir yer, yanlış bilgilendirme yaptığım bir yer var yada takıldığınız bir nokta var  ise iakin33@gmail.com üzerinden bana yazabilirsiniz.  

Burası TA2EIA Operatör İbrahim

73

%d blogcu bunu beğendi: